Dom Pomocy Społecznej Towarzystwa Przyjaciół DOMU NA OSIEDLU

Dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnej intelektualnie.

Program napisała Anna Dyrka-Brzozowska 22 lata temu. Dwa lata później w oparciu o Autorski Program powstał "Dom na Osiedlu" pierwszy tego rodzaju projekt w Polsce.

W zwykłym blokowym mieszkaniu na osiedlu w centrum Łodzi sześć osób obu płci i w różnym wieku (najmłodsza miała wówczas 10 lat, najstarszy 19 lat), niepełnosprawnych intelektualnie stworzyło swój pierwszy w życiu dom. Tworzyli go od podstaw z pomocą asystentów, na oczach całego osiedla. Wrzuceni na głęboką wodę, uczyli się samodzielnego życia.

Program zakładał, że osobie niepełnosprawnej umysłowo nie są potrzebne warunki s p e c j a l n e, ale takie jak każdemu z nas, by mógł wszechstronnie się rozwijać. A więc: poczucie bezpieczeństwa, własne docelowe miejsce pobytu, gdzie można pozostać do końca życia jeśli się tego chce, akceptacja otoczenia, indywidualny kontakt, serdeczność, pomoc w odkrywaniu własnych możliwości i poznawaniu potrzeb. No i jeszcze motywacja! Tej nie trzeba było wymyślać, była zawarta w zadaniu stojącym przed nimi. Regulamin jest twardy: wszystko robią sami. Asystenci towarzyszą: pokazują, doradzają, sprawdzają, ale nie wyręczają. Współżycie oparte na wzajemnym zaufaniu nie na karach i nagrodach. Na ten regulamin trzeba się zdecydować indywidualnie, zaakceptować go, żeby móc znaleźć się w naszym domu.

Początki były trudne, droga wyboista, którą podążaliśmy za naszymi wychowankami: poznając ich i zarazem siebie, ucząc się ich, popełniając błędy, ale mając także satysfakcję widząc jak się zmieniają. To oni wyznaczyli następne etapy wspólnej drogi, poprzez swoje osiągnięcia, odkryte potrzeby i możliwości rozwojowe dotychczas zaniedbane. Już po roku przestali brać leki uspokajające, bo okazało się, że nie są im potrzebne. Nauczyli się samodzielnie poruszać po mieście, robić zakupy, przygotowywać posiłki, współżyć w przyjaźni z sąsiadami i ze sobą w małej wspólnocie rodzinnej. Po jakimś czasie ujawniły się również ich potrzeby. Powstała pracownia gdzie przez 5 godzin dziennie od poniedziałku do piątku pracują tworząc obrazy, tkaniny, przedmioty użytkowe. Wszystko co powstaje jest ich pomysłem, projektem, improwizacją. Odrysowywanie, odwzorowywanie jest zabronione. Wszystko co robią ma służyć ich rozwojowi: koncentracji, skupieniu, wyobraźni, nauce współdziałania, poznaniu warsztatu i doskonaleniu go, ale także rozwojowi psychicznemu, intelektualnemu i duchowemu, bowiem w pracowni - poza pracą z nowymi formami sztuki - jest także nauka bycia ze sobą, współtworzenia atmosfery miejsca, czas przeznaczony na rozmowy, trudne pytania, na kontakty z osobami z zewnątrz, odwiedzających naszą galerię, która jest na stałe czynna przy pracowni.
Program, który realizujemy już 20 rok jest przede wszystkim doświadczeniem dla tych, którzy biorą w nim udział, pozwalającym na rzeczywiste odkrycie potrzeb osoby niepełnosprawnej umysłowo, poznanie w praktyce jej możliwości rozwojowych, twórczych, jej wrażliwości, poczucia humoru, zdolności kojarzenia i rozumienia podtekstów. "Dom na Osiedlu" to cztery mieszkania w różnych częściach Łodzi / jedno z nich własnościowe Stowarzyszenia, pozostałe trzy kwaterunkowe, które dostali nasi wychowankowie decyzją Rady Miejskiej w zamian za mieszkania po swoich rodzicach.

Stowarzyszenie podnajmuje je za zgodą administracji na potrzeby "Domu na Osiedlu". W dwóch z nich mieszkają nasi wychowankowie, którzy korzystają już jedynie ze wsparcia zmniejszonej ilości asystentów, ponieważ większość funkcji życia codziennego wykonują sami. Jest ich dziewięcioro.
Pracownia mieści się w dwóch lokalach w tej samej kamienicy. Przy jednym z nich mieszka jedna z naszych wychowanek najbardziej usamodzielniona. Zarówno mieszkania - domy jak i pracownia są miejscem otwartym i przyjaznym wszystkim gościom, którzy chcą zobaczyć jak żyją i pracują osoby, które powinny dożywotnio znaleźć się w DPSie. Obecnie nie otrzymujemy żadnej stałej dotacji od miasta! Pomimo, że wszystkim naszym wychowankom taka pomoc jest należna ustawowo.

20 lat temu "Dom na osiedlu"powstał jako alternatywa dla DPSów! Od wielu lat Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych wspiera finansowo naszą działalność. Wspierają nas również ci, którzy bliżej przyjrzeli się naszej działalności.

Projekt DOM NA OSIEDLU został zamieszczony na Witrynie Obywatelskiej Prezydenta RP. Witryna jest miejscem gromadzenia i rozpowszechniania dobrych praktyk. Jesteśmy jedynym łódzkim projektem wyróżnionym na Witrynie zapewniającym całkowite wsparcie osobom niepełnosprawnym.